Allah (cc) Hz.leri'nin veli kulları, bölük bölüktür. Kimileri kendinden haberdar, kimileri ise, Allah (cc) Hz.leri'nin sevdiği bir kulu, veli bir kulu olduğunun farkında bile değildir.

Allah (CC) Hz.leri’nin veli kulları dört gruba ayrılır:

1. Hem kendileri hem de halk tarafından veli oldukları bilinen evliyalar. Allah (CC) Hz.leri onlara velayet sınırının son noktasını ihsan etmiş ve kendilerine marifetini vermiştir. Ancak onları irşad mertebesinin tamamını da ihsan ettiğinden geri göndererek halkı irşad etmekle görevlendirmiştir. Bunlara “Ahasül Havas” denir.

2. Veli olduklarını ne kendileri ne de halkın bildiği velilerdir. Onları her yönleriyle sadece Allah (CC) Hz.leri bilir. Bunlar Allah (CC) Hz.leri’nin “Velilerim benim bilgim altındadırlar, onları benden başka kimse bilmez” buyurduğu guruptandırlar. Bunlara “Has” denir.

3.  Kendilerinin veli olduğunu bilmelerine rağmen halkın veliliklerinden haberdar olmadığı evliyalardır. Bunlar arasında alimleri, abdalları sayabiliriz. Bu grubun dünya üzerindeki sayısı 347 dir. Eğer onlardan birisi eksilirse, geride kalanlar salih mü’minlerden birini onun yerine getirirler. Halk, onların kim olduğunu bilmeden sadece “üçler”, “yediler”, “kırklar”, der.

4. Bu gruba girenler ise halk tarafından veli olarak tanındıkları halde kendilerinin böyle bir şeyden haberleri yoktur. Yani velilikleri halka açık, kendilerine de gizlidir.[1]

Ey benim sadık kardeşim! Bilesin ki Hak (CC) yoluna revan olacak herkese bir Mürşid-i Kamil şüphesiz gereklidir. Bir kimse Allah (CC) Hz.leri’ni sevmezse, O’na (CC) talib de olamaz. Onun için “Mürşidler, kişiye Allah (CC) Hz.leri’ni sevdirirler” demişlerdir. Talib (taleb eden) Allah (CC) Hz.leri’ni gereğince sevdikten sonra Allah (CC) Hz.lerine de o Talibi sevdirirler. Yüce Allah (CC) Hz.leri buyurur ki: “O emin kimseler, Allah (CC) katında derece derecedirler.”[2]

Allah-ü Teala (CC) Hz.leri, biz aciz kullarını cümlesinin himmetlerinden, hayır dualarından ve güzelliklerinden ayırmasın. (AMİN!)