Alkol ve sigaranın korkunç yüzü
    İngiltere’de yapılan ve sonuçları The Lancet dergisinde yayınlanan bir araştırmada, sağlığa zararlı maddelerin tehlikesi, topluma verdikleri gerçek zarara göre yeniden derecelendirildi. Araştırmada alkol ve tütün topluma en çok zararlı 10 madde arasında yeraldı.Araştırmayı yapan Bristol Üniversitesinden Profesör David Nutt ve arkadaşları, herhangi bir uyuştucunun topluma verdiği zararı derecelendirmek için üç ölçüt belirledi ...Sıralamada alkol en zararlı 5. madde belirlenirken, tütün 9. oldu...Araştırmacılar, bu sonuçlar üzerine alkol ve tütünün ilaçların kötüye kullanımı yasası dışında tutulmasının keyfi olduğunu savundular. Nutt ve arkadaşları, bu sonuçlar üzerine “alkol ve tütünün “İlaçların Kötüye Kullanımı yasası dışında tutulmasının keyfi olduğunu” savundular. Nutt, “bütün uyuşturucular tehlikelidir. Hatta insanların bildiği ve sevdiği ve hergün kullandığı uyuşturucular bile” dedi ve insanların tehlikeler konusunda bilinçlendirilmesi için daha fazla eğitim verilmesi gerektiğini söyledi. 23 Mart 2007

                                           Kanserin sebeplerinden biri de alkol
    Dünya kamuoyunda şarabın sağlık için yararlı olduğu yönünde genel bir düşünce olduğunu hatırlatan Dr. Boyle, "Bu yanlış, her şarap bardağı, kanser riskini yüzde 7 oranında artırıyor. Alkollü her içecek aynı oranda kanser riskine sebep oluyor." dedi.Dünya Sağlık Örgütü bünyesinde faaliyet gösteren Birleşmiş Milletler Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), sigara ve tütün ürünleri, fiziksel aktivite eksikliği ve obezite ile birlikte alkolü de kanserin en büyük sebepleri arasında gösterdi.Kanserin küresel bir sorun haline gelmeye başladığını dile getiren Dr. Boyle, sigara ve tütün ürünlerinin yanı sıra şarabın da alkol içerdiğini ve kansere sebep olduğunu ifade etti. (Zaman :08 Nisan 2007)

                                                         Alkol kanseri tetikliyor!
     İngiltere'de yapılan bir araştırma, her gün az da olsa şarap ya da bira içmenin bağırsak kanserine yakalanma riskini artırdığını ortaya koydu. Kanser Araştırma Enstitüsünden Profesör Tim Key ve ekibinin yaptığı araştırma, günde 2 büyük kadeh şarap ya da 2 bardak bira içmenin bağırsak kanserine yakalanma riskini yaklaşık yüzde 25 artırdığını gösterdi. Her gün bir kadeh şarap ya da bir bardak bira içenlerinse hastalığa yakalanma riskinin yüzde 10 arttığı ortaya çıktı.Key, Daily Telegraph gazetesinde yayımlanan açıklamasında, "Araştırmalar çok açık şekilde ne kadar alkol alınırsa bağırsak kanserine yakalanma riskinin o kadar arttığını gösteriyor" dedi."Riskin artışı çok önemli değil, ancak insanların alkol tüketimini sınırlandırarak başta bağırsak kanseri olmak üzere bazı kanser türlerine yakalanma riskini azaltabileceklerini anlaması gerek" diye konuştu. International Journal of Cancer dergisinde yayımlanan ve 6 yıl süren araştırmaya, 10 Avrupa ülkesinden 1800'ü bağırsak kanserine yakalanmış 478 bin kişi katıldı. 31 Temmuz 2007
                       

                                           AB, artan alkol tüketimine savaş açtı
AB Sağlık Komisyonu Avrupa Birliği ülkelerinde alkol tüketiminin korkunç boyutlara ulaştığına dikkat çeken bir rapor hazırladı. Raporda alkolle mücadele için alkol satışı yaşının 18'e çıkarılması, sürücü ehliyeti alan gençlere alkol yasağı getirilmesi, reklamların sınırlandırılması gibi tavsiyelerde bulunuyor.Avrupa Birliği Sağlık Komisyonu, Avrupa'daki artan alkol tüketimine dikkat çekerek, çocukların, gençlerin ve hamilelerin alkol tehlikesine karşı korunması gerektiğini açıkladı. Komisyonun Sağlık Komiseri Markos Kyprianou'nun konuyla ilgili hazırladığı "strateji belgesi"nde alkol satışı yaşının 18'e çıkarılması, sürücü ehliyetini yeni alan gençlere alkol yasağı getirilmesi, otobüs ve kamyon sürücülerine "sıfır tolerans" tanınması, televizyon ve sinemalarda alkol reklamlarının sınırlandırılması gibi öneriler yer alıyor. 26/10/2006
BOYLE YAZARLAR VARKEN   Hürriyet Gazetesi Yayın Yönetmeni Ertuğrul Özkök, - 17 Aralık’ta yazdığı bir yazıda, kendisine hediye olarak gelen bir şarap kataloğundan yola çıkarak, ülkemizdeki alkol tüketiminin aslında az olduğunu, birtakım rakamlar vererek açıklamıştı. ‘Türkiye, içki tüketiminde Avrupa Birliği’nin en alt sırasında yer alıyor. En alt sıra derken, arada birkaç puan var da demiyorum. Onlarda yılda 15 litre ise bizde bir litrenin biraz üstünde... Alkolü arkadaş yemeklerinde, keyifli aile hafta sonlarında tüketen insanlar.’Ne ki Yeşilay’ın yaptığı son araştırma elime geçti, durum Ertuğrul Bey’in yazdığı gibi değildi. Ve durum üzülecek gibi filan da değildi; resmen dehşete düşürecek türdendi. Size hemen rakamları vereyim. Ülkemizdeki kişi başına alkol tüketimi Ertuğrul Özkök’ün buyurduğu gibi ‘1 litrenin biraz üzerinde’ filan değildi. Bu rakam olsa olsa 1930 yılında böyleydi. Yeşilay’ın araştırmasına göre kişi başı alkol tüketimi 1 litrenin ‘bayağı’ üzerindeydi! Sıkı durun ülkemizde kişi başı alkol tüketimi yıllık 20 litreyi bulmuş durumda. Avrupa Birliği ülkelerinde bu rakam kaç biliyor musunuz: 15 litre!Ülkemizde 7 milyonu bağımlı olmak üzere 25 milyon alkol tüketicisi var. Ve alkol tüketimi yine Ertuğrul Bey’in buyurdukları gibi ‘keyifli aile hafta sonları’nda olmuyor. Alkole başlama yaşı 11’e düşmüş durumda. Uyuşturucuya ise 12. Raporun şu dehşet kısımlarını sizlerle paylaşmak isterim: “Öğrencilerin yüzde 53’ünün esrarı denediği; yüzde 22’sinin ara sıra kullandığı, yüzde 8,5’inin sürekli kullandığı, yüzde 10’unun eroini denediği, yüzde 4’ünün ise sürekli kullandığı belirlendi. Yine aynı araştırmada öğrencilerin yüzde 8,8’inin kokaini denediği, yüzde 4’ünün sürekli kullandığı, yüzde 35’inin yapıştırıcı ve uçucu madde denediği ve yüzde 6’sının sürekli bu maddeleri kullandığı saptandı.”
BUYUR BURADAN YAK :
Salihli'de yaşanan bir çok çirkin olay nedeniyle kaymakam İsmail Develi okul ve cami bahçesinde içki içilmesini yasakladı. Bu durumdan rahatsız olan CHP milletvekili Nuri Çilingir, dava açarak yasağı kaldırdı.( Yeni Şafak :04.11.2006 )

      Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Kalp Damar Hastalıklarını Önleme Projesi Türkiye Koordinatörü ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bülent Görenek, kırmızı şarabın kesinlikle bir kalp ilacı olmadığını söyledi.... Doç. Dr. Görenek, şöyle konuştu:      "Son yıllarda koroner arter hastalarına sanki bir ilaçmış gibi kırmızı şarap tavsiye edildiğine sıklıkla tanık oluyoruz. Kırmızı şarabın koroner arter hastalıklarında koruyucu etkisinin olabileceği yönünde bazı çalışmalar mevcut. Bu faydanın içerdiği alkolden mi yoksa üzümden mi kaynaklandığı, direk olarak şaraba kırmızı rengi veren madde ya da antioksidanlar mı ilişkili olduğu tam olarak ortaya konamamıştır. Kırmızı şarap kesinlikle bir kalp ilacı değildir. Bu bakımdan bugünkü kanıta dayalı tıpta koroner kalp hastalarına rutin olarak önerilmesi doğru değildir. Çünkü elimizde hastalara tavsiye edeceğimiz kadar güçlü, kesin bilgiler yok. Hatta belli bir seviyenin üzerinde kalp hastalarına zararlı olabilmektedir."

                         
     
                                                            "KIRMIZI ŞARAP KURTARICI DEĞİLDİR"

    ...Kalp hastaların bu konuda çok hassas olmaları gerektiğini bildiren Doç. Dr. Görenek, hastaların kırmızı şarabı bir ilaç veya kurtarıcı olarak görmemeleri gerektiğini kaydetti.  Doç. Dr. Görenek, alkolün kalori değerinin yüksekliğinden dolayı kilo aldırıcı etkilerinin, kalp damarlarının tıkanmasını artırabileceği, ani ölümlere sebep olabileceğinin unutulmaması gerektiğini ifade ederek, şöyle devam etti:"Bu bakımdan, alkol tüketmeyen, ya da alkolü bırakabilecek bir kalp hastasının kırmızı şaraba başlamaması gereklidir. Çünkü bu şarabın olumlu etkileri henüz genel tıp çevreleri tarafından kabul görmemiştir. Hele hastaların bağımlı olmalarına kesinlikle müsaade edilmemelidir..." (12 Ağustos 2005  Milliyet )

                                                                 Şarap, insanı  eder  harap !

     Şarap, üzüm suyundan elde edilen alkollü bir içecektir. Üzüm suyunda bulunan mayalar, fermentasyon adı verilen bir işlemle alkol ve karbondioksit gazı açığa çıkarırlar ve şarap oluşur. Şarapta yüzde 10-14 arası alkol vardır. Şarap bilindiği üzere aklı, şuuru etkilemek sûretiyle sarhoşluk veren ve sağlığa zararları olan bir içkidir.

                                 
                                                           FRANSIZLAR FAZLA ŞARAP TÜKETİYOR
    Şarabın sağlığa yararlı olduğu görüşünü savunanların dayanak noktası Fransız toplumundaki bir gözlemdir. Fransızlar kalp damar hastalığı açısından risk olarak kabul edilen yağdan (doymuş yağlar) zengin bir diyetleri olmalarına rağmen, İngilizler'e oranla daha az kalp damar hastalığına yakalanmakta ve daha az kalp krizi geçirmektedirler. Fransızlar'ın daha fazla şarap tükettiğini savunan bazı bilim adamları, aradaki Fransız toplumu lehine farkın, şarap tüketimin Fransız toplumunda daha fazla olmasından kaynaklandığını savunmaktadırlar.
Oysa Fransızlar'ın daha az kalp hastalığına yakalanmalarının sebebinin şarap olduğu görüşü, dünyanın önde gelen otoriteleri arasında kabul görmemektedir. Kalp hastalıkları konusunda tüm dünyadaki uzmanların referans olarak kabul ettikleri Amerikan Kalp Vakfı (American Heart Association) kesinlikle şarap içmeyi tavsiye etmemektedir. http://www.americanheart.org/presenter.jhtml?identifier=4422
               ŞARABIN KALP KRİZİ RİSKİNİ AZALTTIĞINI GÖSTEREN İLMİ BİR DELİL YOK
     Amerikan Kalp Vakfı beslenme komitesi üyesi olan Columbia Üniversitesi'nden Prof. Ira Goldberg, şarap içmenin kalp krizini azalttığını gösteren hiçbir kabul edilebilir bilimsel veri olmadığını, bunun yerine kalp krizi riskini azaltmak için bilimsel olarak ispatlanmış kolesterol ve tansiyonu düşürmek için kilo verilmesi ve yeterli spor yapılması gibi tedbirlerin alınmasını önermektedir. Goldberg "şarap veya herhangi başka bir içki içmenin klasik metodların yerine geçemeyeceğini" bildirmektedir.
Goldberg Fransızlar'da kalp damar hastalığının daha az görülmesinin şarap içmekten değil taze meyve, sebze ve daha az oranda süt ürünleriyle beslenmeye bağlı olabileceğini ifade etmektedir.
Ayrıca kalp damar hastalıklarının oluşumunda genetik özelliklerin rol oynadığı bilimsel olarak ispatlanmış bir gerçektir. Dolayısıyla Fransızlar'da kalp damar hastalığı ve kalp krizi riskinin İngilizler'e oranla daha düşük olmasının sebebi genetik olabilir. Zaten dünyada şarap yalnız Fransa'da içilmemektedir. İtalya'da şarap daha fazla içilmektedir. Kaldı ki dünyanın her tarafında şarap tüketilmektedir. Bu mantıkla dünyanın her yerinde aynı etkinin gözlenmesi gerekirdi. Oysa gerçek farklıdır.
                                       
                                                                                Yorumsuz!

                                                          ŞARAP, KALP DAMARINI KORUMUYOR
     Fransızlar'da İngiliz toplumuna oranla daha fazla şarap tüketildiği için kalp damar hastalığına yakalandığını ortaya koyan hiçbir bilimsel çalışma yoktur. Bu varsayım bilimsel bir gerçek değil olsa olsa şarapçıların bir temennisidir.
Şarapla ilgili haberlerde dikkat edilirse özellikle kırmızı şarabın içinde antioksidan maddeler olduğu ve bu maddelerin iyi kolesterolde artmaya neden olduğu ve özellikle kalp damarlarını koruduğu ileri sürülmektedir. Ancak vitamin E gibi antioksidanlarla yapılan çalışmalarda kalp damarlarını koruyucu etki gösterilememiştir.
      Kaldı ki şarapta bulunan antioksidanlar fazlasıyla fermente olmamış olan üzüm suyundan, üstelik şarabın getireceği hiçbir tehlike olmadan rahatlıkla alınabilmektedir. Amerikan Kalp Vakfı'nın bu görüşleri İngiliz Kalp Vakfı tarafından da desteklenmektedir.
Bristol Üniversitesi Kimyasal Patoloji bölümü bilim adamları günlük alınan üzüm suyunun (kötü kolesterol LDL kolesterol okside edici etkisinin daha az) kalp hastalıklarına koruyucu etkisinin daha fazla bulunduğunu göstermişlerdir.
Amerikan Kalp Vakfı (AKV) bilim adamları iyi kolesterolü yükseltmek için bunun yerine çok daha etkili olan düzenli spor yapma veya "Niacin" adı verilen ilacı almayı böylece şarabın zararlarından korunmayı tavsiye etmektedir.
                                                              ŞARAP PROPAGANDASINA DİKKAT!
     Son zamanlarda basında "şarabın insan sağlığına yararları", "günde 1-2 kadeh şarap kalp krizi riskini azaltıyor", "kırmızı şarap kalp krizi riskini azaltıyor" başlıklı haberlerle yoğun bir şarap propagandası yapılmaktadır. Oysa şarap her şeyden önce alkollü bir içecektir. Alkolün insan sağlığına olan olumsuz etkileri yalnızca modern tıbbın verileri ışığında değil binlerce yıldır bilinen bir gerçektir.
      Ancak bu yoğun şarap propagandası taşıyan haberlere dikkat edildiğinde, şarabın "güya" insan sağlığına yararlı olduğu, özellikle kırmızı şarabın kalp krizi riskini azaltıcı etkisi varmış gibi iddiaların bilimsel araştırmalara dayandığı ve sanki ispatlanmış bilimsel bir gerçekmiş gibi topluma lanse edildiği görülmektedir. Oysa konuyu biraz derinlemesine araştırınca bunun bir aldatmaca olduğu açıkça görülmektedir.
                                                                ALKOLLÜ   İÇKİLER

Alkol kelimesi, Arapça asıllı bir kelimedir. Arapça da, kirpikleri boyamak için kullanılan pudra şeklindeki toz manasına gelen “el-kühul (el-küûl)” kelimesi, hemen bütün batı lisanlarına geçmiş, Türkçe ye de batı kaynaklı lisanlardan, Türkçe okunuşu şekli olan alkol halinde gelmiştir.Alkollü içkilerde, kimyevî yönden bir çok çeşit alkol olmasına rağmen, en önemli olanı etil alkol dur. Bu madde kimyasal olarak etanol, yaygın olarak ta, hububat ispirtosu (grain alcohol) olarak adlandırılır.İçkilerde bulunan diğer alkol çeşidi metil alkol veya metanol dur. Bu alkolde, halk arasında daha çok odun ispirtosu olarak bilinir. Metil alkol antifrizlerde ve yakacaklarda olduğu gibi bazı mamullerde ticari maksatla kullanılmaktadır. Metil alkol öldürücü bir zehirdir. Çok az miktarları dahi körlüğe ve ölüme yol açar. Kaçak olarak yapılan içkilerde bazen metil alkol bulunur ve bu bir çok ölümlere yol açmıştır.Bir diğer alkol çeşidi de izopropil alkoldür. Bu alkol çeşidi de kesinlikle zehirlidir. Fakat alkol deyince kast edilen mana daha çok etil alkoldür.

Alkollü İçki Nedir? Dinimizce Haram Edilmiş Olan Alkollü İçki Tabirinden Ne Anlamalıyız?

Alkollü içkiler, hangi içki tipinde olursa olsun, meyve ve tahılların fermantasyonu, mayalandırılması neticesinde elde edilir. İçkinin tamamı alkol değildir. İçerisinde su, şekerli maddeler ve benzeri şeyler bulunur. Fakat hangi tipte olursa olsun, içkilerde vücuda asıl zararlı olan, sarhoşluk yapan madde etil alkol dediğimiz kimyevî maddedir. Etil alkol değişik içkilerde farklı nisbetlerde bulunur. Meselâ etil alkol birada %5-7, şarapta %15-20 nisbetinde iken; cin, likör ve rakıda %45-50, votka ile viskide ise %65-70 nisbetinde bulunur.

Alkollü içkilerin muhtevasında, mineraller, vitamin, proteinler ve yağlar gibi vücuda faydalı olan maddeler bulunmaz. Onun için, alkollü içkilerin hiçbir besleyici değeri yoktur.

Peygamber (s.a.v.) efendimiz, bir hadis-i şeriflerinde, “Bir şeyin çok miktarda alınması insana sarhoşluk veriyorsa onun azıda haramdır” (Ebû Dâvûd, Sünen, c.II, s.294; Tirmizi, Eşribe 3) diye buyurmuşlardır. Bu hükme göre az miktarlarda da olsa, terkibinde etil alkol bulunan her madde dinen haram demektir.

Alkol Bir İlaç Olarak Kullanılabilir mi? Bilhassa Kalb Hastalıklarına Faydalı Ciheti Var mıdır?

Alkolün ilaç olarak kullanılması fikri kesinlikle kabul edilmemektedir. Buna misal olarak Amerikan Tıp Birliği’nin (American Medical Association) bu konudaki kesin ifadelerini verebiliriz. Yani tıp yönünden Amerika’da yetkili bir heyet şöyle diyor: “Alkollü içkilerin tedavi edici bir ilaç gibi ve vücuda faydalı bir gıda gibi kullanılmasının hiç bir ilmî temeli, esası yoktur.” (The Journal of American Medical Association, 68: 1837, 1917) Ayrıca aynı teşkilât kalb krizinin tedavisinde alkolün faydalılığını kabul etmemektedir. Yapılan çalışmalar, koroner kalb hastalığında bir bardak viskinin, dil altına konulan bir tek nitrogliserin tabletinin 1/150 (yüz ellide bir)’i kadar dahi tesiri, faydası olmadığını göstermiştir.

Viskinin, kalb hastalığı geçirenlere iyi geldiği kanaati kesinlikle yanlıştır. Bu fikirler içki imal eden firmaların reklâmlarından kaynaklanmaktadır. Söylenenin tam aksine, içki içtikten sonra enfarktüs geçiren pek çok hasta vardır. Alkol alan şahısta cilt damarlarının genişlemesi alkolün vücuttan atılması için meydana gelen bir reaksiyondur. Cilt damarlarının bu genişlemesine kalbin kendisini besleyen damarlar refakat etmediği gibi, alkol alan şahısta dokuların oksijenlenmesi tehlikeli şekilde azalır ve bu da enfarktüs riskini arttırır. ( 1- The Journal of The American Medical Association, 143:355, 1950. 2- Circulation, 1:700, 1950, 3- American Heart, 3:5, 1953, 4- The Lancet, 346:716, 1995. )

Bir hadis-i şerifte şöyle buyurulmaktadır: “Şu muhakkak ki içki deva değildir. Bilâkis marazdır. Yani hastalık vericidir.” (İbn-î Mâce, Tıp, 27; Müslim, Eşribe, 12) İşte belirttiğimiz, içkinin hangi çeşidi olursa olsun ilaç gibi kullanılamayacağı tarzındaki ifadeler, bu hadis-i şerifin açık bir teyidinden ibarettir.

İçki Tansiyonu Düşürür mü, Yüksek Tansiyonlularda Az Miktarda İçki Kullanılmasının Faydası Olur mu? Yoksa Zararı mı Olur?

Alkollü içkilerin az miktarda kullanılmasının bilhassa kalbi besleyen damarlarda vozadilatasyon yani damar genişlemesi yaparak faydalı olabileceği fikri mevcuttu. Bu kanaatin yanlışlığı yapılan yeni çalışmalarla çok daha iyi bir şekilde anlaşılmıştır. Alışkanlığı olan veya daha önce hiç içki kullanmamış şahıslarda, tansiyonları normal veya yüksek olsun, şahısların hepsinde az miktarlarda bile alkol kullanılması tansiyonu arttırmaktadır.(10), (11)

15-80 yaşları arasındaki 80.000 şahısta yapılan çalışma, günde normal büyüklükte bir bardak içki kullanan şahsın tansiyonu (sistolik basınç) ortalama 1 mmHg artmaktadır. Günde iki bardak veya daha fazla miktarda içki kullananlarda, içki içmeyenlerle mukayese edilince, tansiyon âdeta ikiye katlanarak artmaktadır.(12), (13) Alkollü içkiler, batı memleketlerinde erkeklerde görülen bütün yüksek tansiyonların takriben %10’nun sebebidir. Bazı memleketlerde bu nisbet %33’e kadar çıkar.(14)

Alkol Gıdaların Hazmına veya Sindirilmesine Faydalı mıdır?

Bunun tersi doğrudur. Yani değil alkollü içkilerin hazma faydalı olması, bilakis hazmı geciktirdiği gösterilmiştir. Çünkü alkol sindirim kanalı duvarlarında tahriş edici sebebi ile fazlaca mukus ve hidroklorik asit salgılanmasına vesile olur. Bu ise sindirime menfî tarzda tesir eder. Alkolün hangi çeşidi olursa olsun, ne miktarda olursa olsun, sindirimi tembih edici bir madde olarak kabul edilemez. Bira ve şarapta bu prensibin haricinde değildir.(15) (Bu konu için 78. sahifeye de bak.)

Alkollü İçkiler Vücudu Isıtır mı, Yani Vücut Sıcaklığını Arttırmak İçin Soğuklarda Kullanılabilir mi?

Alkol, bırakalım vücut sıcaklığını yükseltmek, bilakis vücut sıcaklığını düşürücü tesire sahiptir. Şöyle ki, alkol kullanan şahsın cilt damarlarını genişletir. Bu ise vücuttan hararetin kaybına vesile olmaktadır. Hatta sarhoş şahsın hisleri azaldığı için, şiddetli soğuklarda sokakta kaldığını bile fark etmeyebilir. Donma tehlikesi dahi geçirebilir.(16) Rus İnterfax Ajansı’nın haberine göre 1995-1996 kışında sadece Moskova’da toplam 600 kişi soğuktan donmuştur. Bunların tamamı alkolik kişilerdir.

Alkol Direkt Olarak Ölüme Yol Açabilir mi? Yani Âdeta Bir Zehir Gibi Tesir Edip Ölüme Sebep Olabilir mi?

Bilineceği gibi, alkollü içkiyi kullanan şahısta, kanındaki alkol seviyesi, belli miktarların üstüne çıkacak olursa (400-700 mgr/mlt) direkt zehir tesiri yapar. Şahsın solunum felcinden ölümüne vesile olur. Alkolden direkt zehirlenme ile meydana gelen ölümler, alkolden ileri gelen bütün ölümlerin 1/3’ini teşkil eder.

Alkol zehirlenmesi, A.B.D.’de karbon monoksitten sonra, ölümle neticelenen zehirlenme sebeplerinin ikincisidir. Alkol ve karbon monoksitin her yıl sebep olduğu ölümler, diğer bütün zehirlenmelerin hepsinin toplamından çok daha fazla miktardadır. (Hofmann FG: A Handbook on Drug and Alcohol Abuse. 2nd ed, Oxford University Press, 1983, s.115)

Bir Bardak Viski Yılan Isırmasına Faydalı mıdır? Yoksa Zararlı mıdır?

İçkilerdeki alkol hiçbir zaman yılan zehirini nötralize etmez, yani tesirini önlemez. Yılan zehirlenmesine karşı yapılabilecek en kötü şey, belki de şahsa içki içirtmektir.Bir kimseyi yılan sokunca vücudun normal bir reaksiyonu vardır ki, vücutta bir gerginlik teşekkül eder. Bu damarların büzülmesine yol açar. Böyle bir durum vücut için o anda faydalıdır. Genellikle yılan ısırmasında kan dolaşımına zehirin yayılmasına mani olmak için, elde ve ayaklarda zehirlenen kısmın üstü kalınca bir bantla bağlanır. İşte bu esnada şahsa viski içirmek veya herhangi bir içkiyi içirmek, ciltteki kan damarlarının genişlemesine ve yılan zehirinin vücuda daha rahat yayılmasına imkân verir. Böyle bir durum meseleyi daha da kötüleştirir.Yılan zehiri genellikle kan basıncının düşmesine sebep olur. Bira, şarap veya herhangi bir içkide kan basıncını düşürür. Yılan zehirinin kan basıncını yani tansiyonu düşürmesi, içkinin kan basıncını düşürmesi ile birleşince hâdise ölümle neticelenebilir.

İçki İçenlerde Kurşun Zehirlenmesi Görülür mü?

Bir çok araştırmalar, bilhassa bira ve şarapta olmak üzere belli miktarlarda kurşun bulunduğunu göstermiştir.(17) İçki kullanan şahısların kanları bu yönden incelendiği zaman, bu kimselerde içtiği içkinin artmasına bağlı olarak nisbeti artan miktarda, kanlarında kurşun bulunduğu tesbit edilmiştir.(18) Sigaranın kandaki kurşun miktarını arttırdığı, şahıs hem içki, hem de sigara içiyorsa kanlarındaki kurşun miktarı, hiç içki ve sigara içmeyenlere göre %44 nisbetinde arttığı görülmüştür.(19)

Bunun manâsı gayet açıktır. İçki içen şahıslar hem alkolden zehirlenmekte, hem de bir manada kurşun zehirlenmesine uğramaktadırlar. Buna bağlı olarak ta, başta böbrek hastalıkları ve yüksek tansiyon olmak üzere çeşitli hastalıklara yakalanmaktadırlar.

Alkollü İçkiler Bir Gıda mıdır?

Tek bir cümle ile ifade etmek gerekirse, alkol ne maksatla alınırsa alınsın bir gıda değildir.(20) Bunu birkaç maddede özetlemeye çalışalım;

1-Bir maddenin gıda özelliği taşıması için vücudun gelişmesine, büyümesine faydalı olması lâzımdır. Yıpranan ölen hücrelerin yenilenmesi için kullanılmalıdırlar. Proteinler, yağlar, karbonhidratlar ve ayrıca mineraller, vitaminler ve su vücudun ihtiyacı olan maddelerdir. Alkolün ise vücudun tamirinde, büyümede, gelişmede hiçbir faydalı tesiri yoktur. Bir gıda olarak kabul edilmez.

2- Gıdalar vücutta parçalandığı zaman enerji verirler. Alkol de vücutta yandığı zaman belli miktarda enerji verir. Ancak gıdalar vücuda enerji ve sıcaklık verdiklerinde vücuda hiçbir zararları söz konusu değildir. Halbuki alkol vücuda girdiği andan itibaren, vücuda toksik (zehirli) ve zararlı tesirleri söz konusudur. Vücuda giren her damla alkol, vücutta zarara sebep olur. Vücuda alınan alkol miktarı arttıkça, zararı da o nisbette artacaktır.

3-Gıda maddeleri icabında kan olan, adaleye değişen, kemik olan kimyevî birleşikler demektir. Vücudun büyümesi, gelişmesi için lüzumludur. Adalelerin kasılması, sinir hücrelerinin faaliyeti için ihtiyaç olan enerjinin kaynağıdır. Hastalıklara karşı vücudu korumada yardımcı olur. Yüksek beyin merkezlerini tahrip etmez, uyuşturmaz.

İçkilerdeki alkol gıdaların aksine adale kuvvetini azaltır, sinir merkezlerini uyuşturur. Hastalıklara karşı vücudun mukavemetini düşürür. Doku yenilenmesine faydalı olmak bir yana, canlı dokuları bile öldürür.

4- Gıdalar vücutta değişik şekillerde depolanıp ihtiyaç anında kullanılırlar. Alkol gıdaların aksine vücutta depolanmaz. Vücuda girer girmez, vücut bir an evvel âdeta alkolden kurtulmaya çalışır.

5- Hematoloji yani kan ile alakalı hastalıkların emektar hocası olan sayın Prof.Dr.Şınasî Özsoylu, çok iddia edilen, şarabın kan yapıp yapmadığına dair şunları söylemektedir; “Ben yıllardır kan ile alakalı bahisleri okurum. Şarabın kan yaptığına dair bir neşriyat okumadım. Şahısta demir eksikliği fazla değilse, karaciğer, dalak yemesi tavsiye edilir. Dana eti, ızgara şeklinde az pişirilerek yemesi tavsiye edilir. Kanın kırımızı kürelerinin yani alyuvarların eksikliğinde, bazı demirli preparatlar, folik asit, B12 vitamini ve eritropoietin verilebilir. Kan yapımı için şarap tavsiye edilmez. Fransızların bordo şarabını, İngilizlerin İskoç viskisini ve Rusların da Rus votkasını tavsiye etmeleri manidar değil midir?”

Netice olarak şunu tekrarlayabiliriz ki, değişik çalışmalar göstermektedir ki alkol bir gıda değildir.

Alkollü İçkilerin Azı Faydalı mıdır?

1-Alkolün çok cüzî miktarları dahi (bir veya iki kadeh) vücudun reaksiyon zamanını, yani ışık ve ses ikazlarına olan cevabını %5-10 nisbetinde düşürmektedir.Daktiloda yazı yazmaktan tutun da, herhangi bir cihazı kullanmaya kadar şahıs ne miktar alkollü içki almış olursa olsun, içkiyi içtikten sonra öncekine göre çok daha fazla sayıda hatalar yapmaya başlar. Böyle bir neticenin, otomobil kullanan, saatte 1000 km. süratle giden uçağı kullanan için ne kadar önemli olduğunu düşünelim.

2- Az da olsa içki kullananlarda karaciğer sirozundan ölüm artmaktadır. Yüksek tansiyona yol açmakta, sarhoş araba kullanmanın yol açtığı kazalara, yaralanma hadiselerine, ani ölümlere sebep olmaktadır. Göğüs ve kalın bağırsak kanserleri, az da olsa içki kullananlarda, içmeyenlere göre daha sık olarak görülmektedir.(21)

3- 15-20 yaşları arasındaki gençlerde yapılan bir araştırmaya göre, bu yaşlardaki gençlerde, intiharlar, trafik kazalarından ölüm gibi, şiddete bağlı ölümler, çok az miktar diye tarif edilen günde birkaç bardak alkollü içki kullananlarda dahi normale göre %75 daha fazla olarak bulunmuştur.Adölesan dediğimiz, reşit olmanın yani gençliğin başlangıç yılları, içkiye alışma yönünden belki de en tehlikeli yaşlardır. Bu yaşlarda alınan birkaç kadeh içki bile bağımlılığın teşekkülüne sebep olabilmekte, bu da belirtilen menfi halleri netice verebilmektedir.(22)

4- Amerikan Kanser Cemiyeti’nin 276.000 erkek üzerinde yapmış olduğu çalışmanın neticelerine göre, günde sadece tek kadeh içki kullanan şahıslarda ölüm nisbeti, içki kullanmayanlara göre açık bir şekilde artmıştır.(23)

5- Avrupa’da geniş çaplı yapılan bir istatiskî çalışmanın neticelerine göre, belli nisbette içki kullanan şahısların, haftada evet haftada sadece bir kadeh fazladan içki kullanmaları, bütün nüfusta alkoliklerin sayısını %10 arttırmıştır.(24) Netice olarak koroner kalb hastalığını önleyeceğiz diye içki kullanmayı tavsiye etmek ancak içki tüccarlarının işine yarar.

6- Her kadeh içki beyinde 2000 kadar sinir hücresinin ölümüne yol açmaktadır.

7- Ve unutulmaması gereken önemli noktalardan biriside şudur ki, alkolün azı daha fazlasına alıştırmaktadır. Buna tıpta tolerans adı verilir. Yani vücudun sarhoşluk için daha fazlasına meyletme özelliğidir. Alkolik olan şahısların da bir zamanlar bir iki bardakla içkiye başlamış olduklarını unutmayalım.

Alkollü İçkiler ve Kalb ve Damar Hastalıkları İle Olan Alakası

Şarap içmek hatta bir kısmının iddia ettiği gibi, bilhassa kırmızı Fransız şarabını içmek acaba koroner kalb hastalıkları riskini azaltıyor mu? Bunu son neşriyatların ışığında anlamaya çalışalım.

1. En başta, şarap dahil hangi içki çeşidi olursa olsun, tek kadeh bile kullanıldığın da, şahısta muhakemeyi, otomobil sürme maharetini bozduğu, otomobil kazalarına, yaralanmalara yol açabildiğini hatırlayalım. Tek kadeh içkinin dahi, hamilelikte kullanılırsa, doğmamış bebeğe zarar verdiğini, tek kadeh içki dahi, kullanan her kişide, içkinin 2000-3000 kadar beyin hücrelerini tahrip edip, hücrelerin ölümlerine yol açtığını unutmayalım. Gene kullanılan içkinin, yüksek tansiyona, inmelere (felç), kalbin anormal çalışmasına yol açtığını bilelim. Ayrıca, ne miktar kullanılırsa kullanılsın, içki kullanan şahıslarda, belli kanser çeşitlerinin daha çok ortaya çıkmış olduğunu da hatırlayalım.

Adölesan dediğimiz ve henüz erginlik çağına basan gençlerde bir tek kadeh içkinin dahi bağımlılık (iptila) yapabildiğini göz önünde tutalım.(25) İsterse tek kadeh içki kullansın, devamlı içki kullanan her bir insanda, zamanla alışkanlık riski söz konusu olduğunu düşünelim. Ondan sonra şarabın kalbe olan faidesinden söz edelim.

2. Her şeye rağmen, şarabın koroner kalb hastalıklarında faideliliği söz konusu olsa bile, bir maddenin bin zararı var, sadece bir faidesi varsa, biz o maddeyi faideli kabul etmeyiz, zararlıdır diye hüküm veririz.

3. Şarabın, bilhassa Fransızların ileri sürdükleri gibi, kırmızı Fransız şarabının koroner kalb hastalığına faideliliği münakaşalıdır.(26) Şarapta mevcut ve antioksidan olarak ifade edilen ve damar sertliğine mani olduğu kabul edilen malvidin-3-glukozid adlı madde, kırmızı üzüm suyunda çok daha bol miktarda bulunmaktadır. Bu konuda yapılmış olan mukayesede, şarap yerine aynı miktar, kırmızı üzüm suyu içen şahısların kanında, antioksidan madde olan malvidin-3-glukozid’in daha yüksek seviyelerde bulunduğu anlaşılmıştır.(27) Onun için, damarlara faidesi olacak diye, birçok zararı olan şarabı insanlara tavsiye etmenin bir manâsı yoktur.

4. Günde 1-2 kadeh şarap içmenin, şahısta koroner kalb hastalıklarına mani olucu te’siri varmıdır? Bunu bugün açık olarak söyleyebilmek mümkün değildir. Şayet şarabın böyle bir faidesi varsa, içerisinde çok daha bol miktarda anti oksidan madde ihtiva eden üzüm suyunun, daha faideli biyolojik te’siri vardır.(28), (29) Şarabın faideli olduğunu söyleyebilmek için, yaş, ırk, cins, sigara içip içmeme, genellikle kullanılan gıda çeşidi vs. gibi daha birçok faktörün nazara alınıp, çok daha geniş çapta istatistikî çalışmaların yapılması lazımdır. Çok geniş çalışmalar yapılmadan, klinik tecrübelere konulmadan, şarabın kalb ve damar hastalıklarına mani olucu tesiri olduğunu söylemek zordur.

5. İspanya’da 20.000 kadar yetişkin insanda yapılan araştırma da, devamlı olarak günde 1-2 kadeh veya 3-4 kadeh şarap veya bira içen insanların sıhhatlerini, hastalıklara yakalanma nisbetlerini incelemişlerdir.(30) Bu insanların, içki içmeyen aynı yaşlardaki insanlara göre, daha sık olarak hastalıklara yakalandıkları anlaşılmıştır. Bilhassa şarabı tercih edenlerin sağlıkları, içmeyenlere göre çok daha bozuk olarak bulunmuştur.(31)

Bira Nedir? Ne Değildir?

1-Bira çimlendirilmiş arpanın özel muameleden geçirilmesi, mayalanması sonucu elde edilir. Muhtevasında %5-7 nisbetinde etil alkol bulunur. Kesinlikle alkollü içki sınıfına dahil edilir. Bir şişe bira bile kazalara sebep olabilecek derecede sarhoşluk yapabilmektedir. Kendi zamanının en tanınmış kimyacısı olan Dr. Harvey Wiley (Encyclopedia Britannıca’dan) “%3 nisbetinde dahi etil alkol ihtiva eden bira, sıklıkla onu kullanan bir şahsı sarhoş edecek kadar alkol miktarına sahiptir.” (Hearing Ways and Means Committee, 72 Congress, s. 21)

2- Alkolsüz bira diye piyasaya sürülen bira, içerisinde %5-7 nisbetinde etil alkol bulunan biranın, etil alkol oranının vakumla azaltılmasıdır. İçerisinde kesinlikle %1-1,5 nisbetinde etil alkol bulunur. (Gıda Bilimi ve Teknolojisi. AÜ Ziraat Fak Teksir No: 113, s.173, Ankara, 1983)

3- Merhum Ord. Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay: “Almanya’daki alkoliklerin hemen hepsi bira içerek tımarhanelere, ya da hapishanelere girmişlerdir. Bu memleketin bira bayramlarında bira içerek, sarhoş olanlar açıkça görülebilir.” (Bira ve Alkolizm Raporu. Türkiye Yeşilay Cemiyeti, İstanbul, 1983, s. 11)

4- Bira bir gıda değildir. Bira ve şarap A, Bı, D, C vitaminlerini ihtiva etmez. Bunlar ise beslenme için lüzumludur. Mukayese edilirse süt tam bir gıdadır. Birada bulunan çok düşük gıda değeri olan karbonhidrat (dekstrin), ufak miktarda protein ve çok düşük miktarda iki tip B vitamini bulunur. Ancak, çoğu bildiğimiz alelâde yiyeceklerde dahi bu maddeler ve vitaminler çok daha fazla miktarlarda bulunur. Bu bakımdan gerek bira olsun, gerekse bütün diğer alkollü içkiler olsun besleyici değerleri yoktur. (Lennan RM: Propaganda Facts. Sane Press, Oklahama City, 1982, s. 46)

5- Bira Taş Düşürür mü? Nedense bu yanlış kanaat içimize girmiştir. Biranın diüretik yani idrarı arttırıcı bir tesiri olduğu herkesin malumudur. Ancak aynı netice menba suyu, ıhlamur içenlerde de olur. Bu konuda kendileri ile görüştüğümüz üç ayrı üroloji yani bevliye profesörü, biranın taş düşürmek bir yana, içerisinde etil alkol bulunduğu için ödem yani idrar yolunun civarında sıvı birikmesine yol açtığı için, taş düşürme değil bilakis taşın düşmesini zorlaştırıcı, geciktirici tesiri olduğunu belirtmişlerdir.

Taş kırma gibi modern tekniğin geliştiği asrımızda, artık bu gibi yanlış bilgilere itibar etmemek gerekiyor.

6- Bira alkollü içki olduğundan, diğer bütün alkollü içkilerin sebep olduğu hastalıklara sebep olabilecektir. Misaller verelim;

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Bilim Dalı Karaciğer Seksiyonu Öğretim Üyelerinden Prof.Dr.Muzaffer Gürakar: “Biranın zararsız olduğunu düşünmek yanlıştır. İçinde alkol olan her türlü içki, belli miktarlarda siroz yapmaktadır.” demektedir. (Bira ve Alkolizm Raporu, s. 12)

7- Norveç Frederikstad hastanesi psikiyatri doktoru, Dr. Otto Haug kendi geliştirdiği metodu ile, alkolün beyin dokusunda yaptığı tahribatı açıkça göstermiştir. Hayret verici netice şu idi ki, bira içenlerde beyin hasarının alkol yüzdesi en fazla içki olan viski içenlerdeki kadar, hatta bazı vakalarda daha yüksek olması idi. (Everett G: Brain Damage Starts With the First Drink, Listen, Vol: 22, No: 12)

8- Alkolün kalb kası (miyokard) üzerinde doğrudan doğruya zehirli (toksik) tesir yaptığı kesindir.Uzun müddet içki kullananlarda alkolün kalb ve iskelet kaslarında bozukluklara yol açtığı bilinmektedir. Sadece bira içmekle meydana gelen kalb kası hasarları çok gösterilmiştir. Bu alışkanlığın sürdürülmesi kalb kasında meydana gelen hasarın artmasına sebep olur. (Alkolizm ve Diğer Uyuşturucular. Prof. Dr. Faruk Öner, Haziran, 1983).

9- Bira içmenin bayanlarda göğüs kanseri riskini %60, erkeklerde ise böbrek, mesane ve rektum (kalın bağırsağın son kısmı) kanseri riskini daha yüksek nisbetlerde arttırdığı gösterilmiştir. (Breslow NE: A High Correlation Beer Drinking and Cancer. J Of the National Cancer İnstitute, 53: 631, 1974)

10- Bira aynen diğer içkiler gibi iptilâya yani alkolizme sebep olabilmektedir. İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Bölümü’ne alkolizm sebebi ile müracaat eden veya klinikte yatırılan 70 alkolik hastada bira yönünden şu incelemeler yapılmıştır;

A- Bira genellikle alkolizme başlangıç teşkil etmektedir. 70 hastanın ekseriyeti içkiye bira ile başladıklarını belirtmişlerdir.

B- Bu alkoliklerin %20’si bira müptelâsıdır. %80’i ise, yine bira ile içkiye başlamış, daha sonra bira kifayet etmediğinden, daha yüksek konsantrasyonlu içkilere meyletmişlerdir.

C- Bira müptelâlarının, diğer içki müptelâlarından ruhî özellikler ve yan tesirler bakımından açık bir farkları yoktur. (Bira ve Alkolizm Raporu, s.19)

11- Bütün bu hakikatleri gören Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nden, Ankara Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 106 öğretim üyesi bira ile alâkalı şu raporu neşretmişlerdir: “Alkolizm bütün dünyada en önemli sağlık problemlerinden birisidir. 1982 Mayıs ayında Cenevre’de toplanan Dünya Sağlık Asamblesi’nde teknik tartışma konusu olarak seçilen alkolizm problemine karşı, yalnız gelişmiş memleketlerde değil, gelişmekte olan memleketlerde de müessir tedbirler alınması zarurîdir. Alkolizm şahsı bedenî ve ruhî yönden çökerten bir hastalık olduğu gibi, aileleri yıkan, mutsuzluklara ve büyük iş gücü kaybına yol açan, trafik kazalarının en başta gelen sebepleri arasında bulunan bir toplum ve sağlık meselesidir.

Gençleri alkolizme götüren yolun önemli bir başlangıç noktası serbest bira satışı ve reklâmlarıdır. Henüz lise seviyesinde birçok genç, birayı alkollü içki görmeyen bir kanunî uygulama ortamında, okul çevrelerine yakın birahaneleri doldurmaktadırlar. Alkoliklerin tedavisinde de, alkoliği aldatan ve tedaviyi aksatan içki, biradır. Gençlere alkol kapısını ilk açan ve bir çoklarını alkole alıştıran, toplumsal yönde memleketimizde alkolizmin artmasında önemli katkısı olan ve ilmî yönden alkollü bir içki olduğunda şüphe bulunmayan biranın; kanunî olarak ta alkollü içki sayılması, pazarlama ve satış şartlarının diğer alkollü içkilerle bir tutulması, içkili lokantalarda 18 yaşından küçüklere verilmemesi, devlet radyo ve televizyonunda reklâmının yasaklanması, gerekli görülecek başka idari tedbirlerin acilen ele alınarak, müessir bir şekilde tatbikata geçilmesi dileğimizi saygılarımızla sunarız.” (Bira ve Alkolizm Raporu, s.14)

Haziran 1982 yılında neşredilen bu rapordaki temenniler bilahare kanun haline gelmiştir. 9.7.1984 tarih ve 18453 sayılı Resmi Gazete’de neşredilen 8/8100 no’lu kanun ile bira alkollü içkilere dahil edilmiştir.

Bugün dahi bira Türkiye’de toplam alkollü içki sarfiyatının maalesef 3/4 (dörtte üçü)’nden de fazlasını teşkil etmektedir. Bu mevzudaki hafif bir ihmâl telâfisi imkânsız problemlere yol açabilir. Hem Cenab-ı Hak’kın helâl dairesi çok geniştir. İnsanın keyfine kâfi gelir. Bunca helâl nimetler varken, bunca zararları olan içkiyi kullanıp harama girmeye hiç lüzum yoktur.

Alkol Tüketimini Nasıl Azaltabiliriz?

Bütün dünyada bir çok memlekette yapılan araştırmaların neticesine göre, bir memlekette alkol tüketimi arttıkça, alkole bağlı trafik kazaları, iş ve uçak kazaları, tren kazaları artmakta, suç işleme sayısı, boşanmalar, cinayetler gibi sosyal problemler yükselmektedir. İçki tüketimi arttıkça, başta siroz olmak üzere, pankreas iltihabı, beyin kanamaları, tansiyon yükselmesi gibi daha birçok hastalığın cemiyetlerde görülme yüzdesi de çoğalmaktadır. Öyle ise, içki imalatını ve kullanılmasını yasaklamak, en azından asgariye indirmek için gayret göstermek icap eder. Bugün tam yasak olmasa bile, dünyanın bütün memleketlerinde, alkollü içkilerle alakalı yasaklar vardır. Bu konuda bilinenleri şöylece toparlayabiliriz:

1. İçkinin imâlâtının ve kullanılmasının tamamen yasaklanması. Bu yasak 1919-1932 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri(A.B.D.)’nde tatbik edilmiş ve sonra vazgeçilmiştir. A.B.D.’de yasağın olduğu yıllarda, sirozdan ölüm nisbetinin yarı yarıya azaldığı, alkolle alakalı problemlerde azalma olduğu bir gerçektir.(32) Şu anda, Suudî Arabistan’ da tam alkol yasağı vardır.

2. Dünya’da İtalya, Küba, Sovyetler Birliği ve Türkiye gibi mahdut sayıdaki memleketlerde, devlet alkollü içkileri imâl etmektedir.

Dünya devletlerinin büyük ekseriyetinde olduğu gibi, bizzat devletin içki imâlâtını yapmaması, özel sektörün imâl ettiği içkilere de çok yüksek miktarlarda vergi tatbik edilmesi lazım gelir. Çünkü içki fiyatlarının yüksek tutulması, daima tüketimi aşağı çekmektedir.(33)

3. Kanuni olan içki içme müsamaha yaşının yüksek tutulması lazım gelir.Türkiye’ de bu yaş sınırı 18 yaş ve üstüdür. A.B.D.’de çoğu eyaletlerde bu yaş sınırı 21 yaş ve üstüdür. Bu yaş sınırının yüksek tutulması, birçok araştırmanın neticesi göre, daima trafik kazalarını azaltmakta, şiddet eylemlerini düşürmektedir.(34)

4. İsveç ve Norveç’te tatbik edilen, hafta sonları içki satış yasağının getirilmesidir. Ayrıca belli saatlerden sonra, meselâ saat 23.00 ten sonra içki satışının yapılmaması, bir şahsa bir seferde belli miktarın üstünde içki satılmaması, belli yaşın altındakilere meselâ 21 yaşın altındakilere kesinlikle içki satışının yapılmaması, akla gelebilecek diğer belli başlı tedbirlerdir.

5. Rast gelen her yere içki satış müsaadesinin verilmemesi, içkinin ancak belli yerlerde satılması, kesinlikle büyük marketlerde satılmaması bu yasaklara dahil edilebilir. Okul ve cami civarlarında, en azından 100 metre mesafe içerisindeki büfe, dükkan, lokanta vs. gibi yerlerde, kesinlikle içki satışına müsaade edilmemelidir.(35)

6. Trafikte kan alkol seviyesinin sıfır değerde olması lazım gelir. Çünkü, şahıs ne miktar alkol alırsa alsın, otomobil sürme mahareti, iş yapma tecrübesi, aldığı alkol miktarına bağlı olarak bozulacaktır.Şüphesiz kör kütük sarhoş olanla, bir bardak içki kullanan, aynı seviyede sarhoş olmaz. Ancak, bilhassa trafikte, uçak kullanmada en ideal olanı şahsın hiç içki kullanmamış olmasıdır. İçkili olarak otomobil kullananlara ağır cezalar verilmesi, hatta ehliyetinin elinden alınmasına kadar gidilmesi lazımdır.

7. Alkollü içki şişelerinin üzerine, şu anda A.B.D.’de tatbik edildiği gibi, içkinin yol açabileceği, kaza, hastalık vs. gibi ikaz yazılarının yazılması lazım gelir.

8. İçki ile alakalı reklâm yasağı devamlı ve kesin olmalıdır.

9. İlk, orta, lise ve üniversite seviyesindeki talebelere, ders müfredatı içerisinde, içkinin zararları öğretilmelidir. Radyo, TV ve diğer yayın vasıtalarında içkinin sebep olduğu kazalar, hastalıklar, sosyal problemler anlatılmalıdır. Camilerde, gerek vaazlarda, gerekse hutbelerde, içkinin haramiyeti ve haram edilmesinin hikmetleri, zararları izah edilmelidir.

10. Şüphesiz en önemli tedbir, insanlarımızın, bilhassa gençlerimizin zararlı maddelere heves etmeyecek ruh olgunluğunda olacak şekilde yetiştirilmesi lazım gelir. Kuvvetli bir imanla yetiştirilen genç, Allah’ın (C.C.) kesin haram ettiği zararlı alışkanlıklara heves etmeyeceği gibi, öyle şeyleri tecrübe etmeyi bile düşünmeyecektir.

11. Türkiye Yeşilay Cemiyeti’nin gayesi, Yeşilay adlı aylık mecmuanın ilk sahifesinde şöylece özetlenmiştir; “Gayemiz: Yurdumuzda, ahlâki ve kültürel kalkınma atmosferi içinde, içki ve uyuşturucu madde istihlâkını (tüketimini) yok etmektir.”

Memleketimizde biranın 1984 yılında, alkollü içki hükmüne alınması ile birlikte, bira tüketiminde açık bir şekilde azalma olduğu bilinen bir gerçektir. Benzer şekilde, Yeşilay’ın gayesinde de belirtildiği gibi, imâlât ve kullanma yasağının olması, herhalde en müessir çare olacaktır. Bu kesin tedbir, içki içme heveslilerini bile koruyacak olan en kesin hal çaresidir.

ALKOLÜN VÜCUTTAKİ AKIBETİ

Bir yudum bira veya şarap içen bir şahsı en çok etkileyen unsur, içkinin yapısında mevcut bulunan ve suda süratle eriyen alkol, daha önce de söylediğimiz gibi etil alkoldür. Etil alkol o kadar süratle erir ki, sarhoşta her yudum alkolün bir kısmı daha yutmadan önce, dil ve diş etleri arasından doğruca kana karışır. Alkolün geri kalan kısmı da ne parçalanır, ne de normal yiyecekler gibi hazmolur. O da mideden ve ince bağırsaklardan süratle kana karışır. İçki içen şahsın aldığı alkolün kalın bağırsaklara geçişi pek enderdir. Bu emilim o kadar çabuk olur ki, içki ile doldurulan bir midedeki alkolün %90’ı bir saatte kanın içerisindedir. Kanda erimiş olan alkol kısa bir zamanda, dolaşım sistemi vasıtasıyla vücuttaki bütün organlara, bilhassa beyin gibi yüksek su ve kan muhtevâsı olan organlara gider. 100 trilyonla ifade edilen bütün vücut hücrelerini alkol istisnasız, teker teker çevirir. Yani bir kadeh içki içen şahısta vücudun bütün hücreleri zarar görür.

Alkol vücuda alınan bir zehir gibi olduğundan, vücut kendisine verilmiş olan kapasite ile bu zehiri telâfi etmeye çalışacaktır.(36) Bu bakımdan kana geçen alkolün bir kısmı direkt olarak akciğerlerden, böbreklerden ve deriden atılacaktır. Bu yolla sarhoş şahsın içtiği alkolün ancak %5’i vücuttan atılır. Bu bakımdan içkili şahısların nefesleri son derece kötü kokar ve çok miktarda idrara çıkma ihtiyacını hissederler. (Şekil 2)

Geri kalan %95’i teşkil eden alkol, karaciğerde okside olur, yani bir cihette yanar. Karaciğer hücrelerinde, alkol önce asetaldehide, bilahare asetik aside değiştirilir.

Etil alkolün (etanol) metabolizmasında ilk safha, alkol dehidrogenaz enzimi vasıtası ile etanolun aset aldehide değiştirilmesidir. Aset aldehid sonra aldehid dehidrogenaz enziminin tesiri ile asetik asiti verir. Asetik asitin teşekkülü hem sitoplâzmada, hemde mitokondriyonlarda olur. Etil alkolün bizzat kendi toksik tesiri ile mitokondriyonların içindeki asetik asit teşekkülü düşer. Sitoplâzmadaki aset aldehid artar. Artan aset aldehid karaciğer hücresini tahrib etmeye başlar, neticede siroz başta olmak üzere bildiğimiz kötü neticeler meydana gelir.(37)

Karaciğer hücrelerinde etil alkolün aset aldehide değiştirilmesinin bir diğer yolu daha tarif edilmiştir. MEOS (Mikrozomal Etanolu Okside Eden Sistem) diye bilinen bu kimyevi yol bilhassa yüksek dozda alkol alanlarda devreye girmekte ve netice olarak aynı zararlara sebep olmaktadır.(38) Hücrelerin içerisinde mitokondriyon diye adlandırdığımız organcığa, sitrik asit sıklusu dediğimiz kimyevî değirmene, Asetil-CoA (Asetil Koenzim-A) diye adlandırdığımız birleşik halinde girer. Bu kimyevî değirmende karbondioksit ve suya kadar parçalanır. (Şekil 3) Alkolün bu şekilde oksidasyonu, yani yanmasının sürati, 70 kiloluk normal bir şahısta, bir saatte 10 cm3 (santimetreküp) kadardır (Ancak bir çorba kaşığını dolduracak miktar). Bu yanma hızı, vücuda alınan alkol, yahut ta şahsın içtiği içki ne kadar çok olursa olsun artmamaktadır. Şöyle ki, bir su bardağı içerisinde bulunan şarapta mevcut olan 15 cm3 alkolün yanması için 1,5-2 saatlik bir müddetin geçmesi gerekir. Bu miktardan fazla içkiyi alan şahısta fazla alkol kanda deveran etmeye devam eder. İcabında şahsın zehirlenmesine kadar gidebilir.

İçki Kullananlarda Alkolün Vücuttaki Zararı Birkaç Saat Sonra Tamamen Geçer mi? Yoksa Günlerce Devam mı eder?

Alkolün vücuttaki zararı değil bir kaç saatte, birkaç günde bile kaybolmamaktadır. Alkolün yanma sürati olarak 70 kiloluk bir şahısta bir saatte 10 cm3 diye tarif edilmektedir. Ancak yapılan yeni çalışmalar alkolün vücuttaki zararının, şahsın içkiyi kullanmasından sonra 21. güne kadar devam ettiğini göstermiştir.(39) İçki kullananlarda alkolün hücrelerde yanmasının neticesinde meydana gelen bir ara ürün olan asetaldehit, kanda normalde bulunan bir protein olan albumin ile birleşir. Bu yeni birleşik olan asetaldehid-albumin birleşiği kanda dolanmakta, albuminin yarılanma ömrüne bağlı olarak 21 gün şahsın vücudunda kalabilmektedir. Asetaldehid-albumin birleşiğinin sitotoksik yani hücrelere zararlı bir madde olduğu, bu şekilde dokuların tahribine yol açtığı, geniş ve ciddî çalışmalarla gösterilmiştir.(40)

İçki Kullananlar Niçin Sık Sık Hasta Olurlar?

Sözü geçen ve içki kullananlarda meydana gelen asetaldehid-albumin birleşiğinin, insanda lenfosit (muafiyet, yani bağışıklıkla alâkalı hücre) farklanmasını bozduğu, bunun neticesinde de alkoliklerde mikroplara, vücuda yabancı maddelere karşı bağışıklığın yani muafiyetin büyük zarar gördüğü isbatlanmıştır. Bunun neticesi olarak içki kullananlar, alkolikler sık sık hasta olurlar.(41), (42)

Amonyak (NH3) gibi vücutta meydana gelen zararlı birleşikler karaciğer hücrelerinde zehirsizleştirilir. Amonyak böbreklerden daha kolay atılabilen üreye değiştirilir. Siroz gibi kronik karaciğer hastalıklarında amonyağın üreye değiştirilmesi düşer. Kanda amonyak artar. Neticede amonyak zehirlenmesi, karaciğer koması olur. (Şekil 4).

Alkolün parçalanması neticesinde meydana gelen fazla hidrojen karaciğer hücrelerinin metabolik faaliyetlerini bozar. Bu meyanda yağların yanmasıda bozulur, karaciğer hücrelerinde yağ damlacıkları birikir, karaciğerde yağlanma olur. (Şekil 4)

SARHOŞLUK NEDEN İLERİ GELİR?

Sarhoş şahsın içtiği içki miktarı arttıkça, kandaki alkol miktarının artacağı şüphesizdir. Bilineceği gibi, vücudun alkolü yakma sürati bir saatte ancak 5-10 santimetreküptür. Bu miktardan fazla alkol vücuda girerse kandaki alkol nisbetide artacaktır. İşte şahısta görülen sarhoşluk belirtileri kandaki alkolün beyine olan tesirlerinden ileri gelmektedir. Kana karışan alkol miktarı ile, beyinde tesir altında kalan saha arasında bir alâka mevcuttur. Meselâ 70 kiloluk bir adam, şayet aç karnına iki şişe bira içecek olursa, kanında mevcut olan alkolün miktarı %0,05 (on binde beş) olur. Kandaki bu miktar alkol ile beynin dış cidarlarının, bilhassa endişe ve merakla alâkalı merkezlerin normal faaliyeti zarar görür. İçki içen kimseye yalancı bir iyilik hali verir. Her şeyi sanki toz pembe görmeye başlar. Utanma hissi kaybolur. Tıpta buna öfori denir. Bu durumda şahsın kendi kendisini kontrol mekanizması kaybolmuştur. Sarhoş gelişigüzel ve abuk sabuk sözler söylemeye başlar. Yaptığı her işin en iyisini yaptığına emindir. Meselâ bir sarhoşa daktiloda yazı yazdırsanız, sarhoş olmadan önce iyi yazı yazsa da, hatalarla dolu bir yazıyı önünüze getirecektir. Buna rağmen kendisi en hatasız bir yazı yazdığını ileri sürer. Sarhoşu bir atış taliminde atış yaptırsanız, hep karavana atış yapan sarhoş, hep on ikiden vurduğunu zanneder. Ayrıca böyle bir halde vasıta kullanan veya bir işte çalışan kimsenin araba kazası veya iş kazası yapma ihtimâlide artmıştır. Bu ihtimâl sarhoşluk arttıkça daha da artacaktır. (Şekil 5)

Şayet bir sarhoş, kanındaki alkol nisbeti %0,1’e (binde bir) yükselecek kadar içki kullanmışsa, beynin arkasında bulunan motor merkezlerdeki faaliyetler bastırılacaktır. Bu ise şahsın adalelerine hâkim olabilme kabiliyetinin yavaş yavaş kaybolmasına yol açacaktır. Şayet kanındaki alkol nisbeti %0,2(binde iki) ye yükselirse, orta beynin daha derin kısımları tesir altında kalacak ve sarhoşu bir rehâvet basacaktır. Alkol nisbeti %0,5 (binde beş)’i geçerse, beyin sapı diye adlandırılan kısımdaki solunum merkezi felce uğrayacak ve sarhoş baygınlığı müteâkip sessizce hayatını kaybedecektir. Bu şekilde çok sarhoşlar içki masasında hayatlarını kaybetmişlerdir. (Şekil 5 ve 6)

Alkolün %97’si karaciğerde okside olur, yani yanar. Burada su ve karbon diokside kadar parçalanır. Geri kalan %3’ü böbreklerden idrarla, deriden ter vasıtasıyla ve akciğerlerden solunum vasıtası ile atılır. Onun için içki içen şahsın ağzı alkol kokar. Ayrıca çok sık idrara çıkmak ihtiyacını hisseder.

Karaciğerde saatte ancak 10 cm3 kadar alkol yanabilir. Bunun haricinde hiçbir şey, yani ne açık hava ve egzersiz, ne sıcak kahve, ne de soğuk banyo, vücuttan alkolün atılmasına faydası yoktur. Sadece zamanın geçmesi ile alkolün vücuttan tasfiyesi mümkün olur. Şahsın içtiği içki artsa da alkolün vücuttaki yanma sürati artmaz. Bu neticeye göre bir şişe biranın tesirinin geçmesi ortalama 2,5-3 saatte mümkün olabilir.

Şekil 6’da görüleceği gibi, içkiden dolayı kanındaki alkol yüzdesi %0,50 (binde beşe) çıkan şahıslar etil alkolün zehirleyici tesiri ile ölürler. Böyle çok insanlar, bir seferde fazla miktarda alkollü içki aldıklarından dolayı zehirlenip ölmüşlerdir.

Promil (%) Olarak 100 mlt’de Miligram Olarak

Olarak

(5) 0.50 (Binde beş) 500 mgr/100 mlt (Öldürücü doz)

(4) 0,40 (Binde dört) 400 mgr/100 mlt

(3) 0,30 (Binde üç) 300 mgr/100 mlt

(2) 0,20 (Binde iki) 200 mgr/100 mlt

(1.5) 0,15 (Binde bir buçuk) 150 mgr/100 mlt

(Bu miktar alkol yüzdesi altı

kadeh rakı veya altı şişe bira

içende görülür.)

(1) 0,10 (Binde bir) 100 mgr/100 mlt

(0.50) 0,05 (On binde beş) 50 mgr/100 mlt

(Bu miktar alkol yüzdesi iki

kadeh rakı veya iki şişe bira

içenlerde görülür.)

Şekil: 6. Şahsın İçtiği İçkiye Bağlı Olarak Kanındaki Alkol

Nisbetinin Artması

Ancak bazı neşriyatlar, insanların maddî kapasitelerinin farklı olarak yaratılması sebebi ile, kandaki alkol nisbeti %0,35 (on binde otuz beş) olanlarda dahi ölüm görüldüğünü belirtmektedirler. Sarhoşluk arazları ise, ne miktar alınırsa alınsın ortaya çıkar. Ancak az miktarda alkol kullanan şahısta az sarhoşluk görülür. Fazla miktarda içki kullananda ise fazla sarhoşluk görülür.

ALKOLÜN TESİR BASAMAKLARI

1- Zihnî Faaliyetler

Kandaki alkol nisbeti %0,05 (on binde beş) ise, (ki bu miktar alkol, aç karnına içilen iki şişe biradan da ileri gelebilir) önce sadece insana has olan, davranışların en yüksek seviyesi sayılan zihnî faaliyetlere zararı olur. Matematik hesapları yanlış yapar. Kararları ve hükümleri hatalıdır. Dikkati azalmıştır. Hafızası bozuktur. Duyduğu sesler hakkındaki hükümleri yanlıştır. Edep hissi azalmıştır. Kalabalıkta utanmadan idrarını açıkta yapabilir.

2- Fizikî Faaliyetler

Kandaki alkol yüzdesi %0,1 (binde bir) olunca, beynin alt kısmına ve arkadaki motor merkezlere tesir eder. Beyinciğe tesiri olur. Kasların intizamlı çalışması bozulmuştur. Şahıs bunun için düzenli yürüyemez, yalpalar. Dil kaslarının intizamlı çalışması olmadığından, boğuk ve anlaşılmayacak tarzda konuşur. Şahısta görme bulanıktır. Yürüme yanında, koşma ve diğer atletik kabiliyetler de bozulmuştur.

3- Hayatî Faaliyetler

Kandaki alkol yüzdesi %0,5 (binde beş) veya daha fazla olursa, alkol beyin sapına tesir eder. Solunum felç olur, kalb durur. Şahıs alkol zehirlenmesinden ölür gider.

Beyin Hücrelerindeki Tahribat İlk Kadeh İçki İle Başlar.(43)

Herkes çok içki içmenin vücuda zararlı olduğunu kesinlikle kabul eder. Ancak bazı içkiye alışık olanlar; “Evet, şüphesiz içki içmek zararlıdır. Ancak bu çok fazla içilirse meydana gelir. Az içilirse zararı olmaz” derler. Bu sözlerle o şahıslar ancak kendilerini aldatırlar. Bugün kesin deliller göstermiştir ki, içki az miktarda alınsa da kesinlikle vücutta kalıcı zararlar bırakmaktadır. Hatta beyin hücrelerindeki tahribat ilk kadeh içki ile başlamaktadır.

Kılcal Damarların Tıkanması

Alkolün beyin üzerindeki zincirleme tesirlere nasıl sebep olduğu meselesi fizyoloji âlimlerini uzun zamandan beri uğraştırıyordu. 1940 yılından bu yana sayıları çoğalan âlimler, alkolün bu tesirlerinin direkt değil de, dolayısı ile olduğunu anladılar. Şöyle ki, beyin hücreleri normal faaliyetlerinin devamı için, bütün vücud hücrelerinde olduğu gibi, oksijene muhtaçtırlar. İşte alkol, beyin hücrelerini oksijenden mahrum ederek, beynin farklı kısımlarına tesir eder. Bu teori kuvvetli desteğini şu misâlde bulur: Çeşitli çalışmalar göstermiştir ki, bir pilot 2700 metrenin üzerine çıkanca âdeta sarhoş bir şahsın haline benzer uyuşukluk halini hissedebilir. Aynı pilot, oksijen maskesi takmadan 5400 metrenin üzerine çıkacak olursa, oksijensizlikten solunum merkezinin faaliyeti duracak ve pilot hayatını kaybedecektir.

Güney Corolina (Karolin) Tıp Fakültesinden Prof.Dr. Melvin Knisely ve çalışma arkadaşları, yaptıkları çeşitli tecrübelerle alkolün beyin hücrelerini nasıl oksijenden mahrum ettiklerini göstermişlerdir. Normal ve sıhhatli bir insanda, kalb, kanı atardamarlardan geçirerek, vücudun bütün organlarına yayılan fevkalâde ince kılcal damarlara kadar pompalayacak biçimde yaratılmıştır. Kılcal damarlarda seyreden alyuvarların taşıdığı oksijen dokulara verilir ve dokularda birikmiş artıklar ve karbon dioksit kana geçer. Bu oksijen ve karbondioksit alışverişinin davamı ile dokuların hayatiyeti devam eder. Sıtma, tifo gibi elliden fazla hastalık tipinde ise bazı sebeplerden dolayı alyuvarların kümeler halinde pıhtılaşmasından, ince olan kılcal damarlar tıkanır. Neticede dokular oksijensiz kalır ve dokulardaki hücreler ölürler.

İçki ve Göz Küresi

Alkol, yukarıda bahsi geçen hastalıklardakine benzer mekanizma ile kapillerler de yani kılcal damarlarda tıkanmaya, dolayısı ile oksijensiz kalan o bölgelerdeki hücrelerin ölümüne yol açmaktadır. Dr. Knisely, çalışmasında, göz küresi saydam tabakasının hemen altında yayılmış bulunan kılcal damarları ışıklandırmıştı. Böylece, bu araştırmacı, insanda görülen elliden fazla değişik hastalıklarda, kanda pıhtılaşma ve kılcal damarlarda tıkanma olduğunu müşahede etti. Araştırıcının en enteresan müşahedesi ise, alkolle alâkalı idi. Dr. Knisely, alkol verdiği hayvanlarda da bu pıhtılaşmayı gördü. Öyle ki hayvana verilen alkol yüzdesi arttıkça, gözdeki kılcal damarlardaki alyuvarlarda da, pıhtılaşma oranı artmakta idi.

Dr. Knisely ve arkadaşları, özel bir hastanede yatan alkol ile zehirlenmiş olan hastaları 17 ay gibi uzun bir zaman müddetince incelemeye tâbi tuttular. Hasta yatırıldığı zaman müşahedelerinde objektif olabilmek ve sonra kandaki alkol yüzdesini ölçmek için, hastadan kan aldılar. Gruptan iki kişi, hastanın göz kılcal damarlarını dikkatle incelediler. Netice olarak ta kandaki alkol miktarı arttıkça, gözdeki kılcal damarlarda kan akış hızının yavaşladığını buldular. Kandaki alkol yüzdesi arttıkça, tıkanmış kılcal damarlar sayısı da artmaktadır. Alkol yüzdesi en yüksek olanlarda, önemli sayıda kılcal damarlar tahrip olmakta ve gözde kanlanmalar teşekkül etmektedir.

Beyin Ne Durumda?

Normal olarak bir insan beyninde, milyarlarca sinir hücresi (nöron) bulunur. Bu hücrelerin bir özelliği doğumdan sonra, ölüme kadar sayılarının sabit kalmasıdır. Yani sinir hücreleri doğumdan sonra sayıca çoğalmazlar. İşte, yukarıda bahsedildiği gibi, alkol göz yuvarlağındaki kılcal damarları tıkayıp hücrelerde ölüme sebep olduğu gibi, beyinde de aynı neticeye sebep olmaktadır. İlk kadeh içkiyi içen şahısta dahi alkol beyinde bazı kılcal damarlarda tıkanmaya, dolayısı ile de birkaç bin sinir hücresinin oksijensizlikten ölümüne yol açmaktadır. Bu içki alışkanlığı devam ederse, beyinde telâfisi kesinlikle mümkün olmayan milyonlarca sinir hücrelerinin ölümüne yol açacaktır.

Alkoliklerdeki belirtilen beyin hasarından dolayı, beyinle alakalı bütün fonksiyonlarda gerileme ve hasar vardır. Daha önce normal olan şahıslarda, içkiden ileri gelen beyin hasarından sonra, öğrenme, anlama, kavrama, hafıza, problem çözme, tecrit yani ayırt etme, dikkat ileriye dönük plan yapma vs. gibi, insanın insan olma özellikleri diyebileceğimiz beyinle alakalı bütün faaliyetlerde, aksama, gerileme ve kayıp söz konusudur.(44) Her içki içen şahıs, içtiği içkinin miktarına göre, az çok, belli nisbetlerde bu kayıplardan hissedardır.(45)

Ancak son yıllarda yapılan araştırmalardan anlaşıldığına göre, içkilerde bulunan alkol, nörotoksik bir maddedir. Yani sinir hücrelerine zehir gibi tesir eder. Bizzat sinir hücrelerine zarar verip ölümlerine yol açar.(46)

Beyinde nöron diye adlandırılan sinir hücrelerinden başka, nöronların desteklenmesinde, beslenmesinde vasıta olan ve gliya hücreleri diye adlandırılan ikinci bir hücre grubu daha vardır. Alkol kullanan şahısta, sinir hücrelerinden başka, bu destekleyici gliya hücreleri de ölür, dejenere olurlar.

Dr. C.B. Courville isimli meşhur bir nöropatolog, alkolün sinir sistemi üzerindeki tesirlerini, “Effects of Alcohol on the Nervous System of Man” isimli kitabında neşretmiştir.

Bu araştırıcı, kendi otopsi müşahedelerine dayanarak, uzun seneler alkol almış şahısların beyinlerinin, âdeta içine su çekilmiş sünger gibi ödemli (sıvı birikmiş) olduğunu söylemiştir. Ayrıca aynı şahısların beyinlerinde çok sayıda küçük kanama odakları olduğunu, damarlarda fazlaca bir kan birikimi bulunduğunu da belirtmiştir. Dr. Courville, alkolik şahısların beyinlerinin kanamaya daha müsait olduğunu, normal şahısları öldürmeyecek kadarki darbelerde bile alkoliklerin öldüğünü kaydediyor.